Pas-op-de-plaats-jaar
Imke De Graaf • 27 december 2019
27 december breng ik door op mijn werkkamer. Administratie, en aanverwante saaie dingen. Helemaal niet erg, een dagje alleen dingen ordenen, na de drukke weldaad van de afgelopen dagen. Niet alleen mijn lichaam heeft dan een balansdag nodig. I’m a sucker for Christmas! We rijgen traditie aan traditie en ik geniet van elk ritueel. Het is die herhaling van zetten die een familie een familie maakt en het lijkt wel of iedereen dat met kerst de hele dag aan het demonstreren is. En tegelijkertijd valt daardoor op wat er anders is.
Kerstavond met het samengestelde gezin vierden we voor het eerst bij mij stiefzoon en zijn vriendin. Daar zaten we met z’n allen aan onze oude tafel in hun nieuwe huis. Prachtig om te zien dat hij een nieuw, fijn thuis heeft gevonden, en dat hij ongevraagd Irish Coffee ging maken. Tradities zijn er om mee te nemen. Mijn lieve schoonmoeder was er ook, op eerste kerstdag. Ze bewonderde de kinderen en ons huis alsof ze nog nooit zoveel exotische schoonheid bij elkaar had gezien. Dat was vertrouwd. Maar ze was een schim van de vitale oma van een paar jaar geleden, draaide steeds opnieuw haar piepkleine gedachtekringetje af en vroeg een paar keer bibberend of we ‘haar toch niet weg zouden doen?’. ‘Hebben jullie nog niet gesjoeld?!’ vroeg mijn zus ongelovig, toen ze hier gisterenmiddag met man en kinderen kwam binnenvallen. Ook zij heeft een gewoonte van vroeger doorgezet. Even later versloeg het jonge nichtje de grote neef; dat was even wennen.
Het was, kortom, doodgewoon, hetzelfde als anders, maar niet helemaal, en hartstikke fijn. Ik moet er even van bijkomen. En dan op naar het nieuwe jaar. Ik heb er enorm veel zin in en dat heeft alles te maken met mijn voornemen. Net zo goed als ik een mentale balansdag nodig heb na Kerstmis, heb ik in mijn leven ook behoefte aan een ‘nu-even-niet’-moment. Of nou ja, een jaar. Ik neem een pas-op-de-plaats-jaar. Een jaar waarin ik me geen doelen stel, nergens naar toe hoef, geen lat hoef aan te tikken. Een jaar van bezinning, van achterom kijken, van reflectie, van voelen in plaats van moeten. Op de een of andere manier vraagt 2020 daar om. Het getal. Met die herhaling, en die twee nullen. Het roept ‘stop! pause! reset!’ Dus dan luister ik maar. Ben heel benieuwd.
En ik vroeg me af: zijn er meer mensen die dit willen proberen? Het wil niet zeggen dat je een vol jaar gaat liggen Netflixen, maar wel dat een jaar lang prioriteit geeft aan om je heen kijken en voelen waar je zin in hebt. Dat je jezelf toestemming geeft om te luisteren naar wat je ‘eigenlijk wil’, en je schouders op te halen over wat je ‘eigenlijk moet’. Tijd nemen voor wie en wat er al is in je leven, en doen waar je blij van wordt. Een jaar om dat te doen, en niet alleen een kerstvakantie die alweer half op gaat aan verplichtingen, leuk of niet. Ik ga het proberen. Wat zeg ik? Ik ga het doen. Wie doet er mee?
Dit delen:

Jaren geleden werd ik heel ziek tijdens een droomvakantie naar Madagaskar. Als ik daaraan terugdenk zie ik de allerliefste piepjonge en beeldschone, in roze gestoken verpleegstertjes boven mijn bed zweven en voel ik de angst. Wat me het meest is bijgebleven van mijn terugreis naar Nederland is het gevoel van de gladde wegen in de taxi van het vliegveld naar huis. Het stond voor veiligheid, zekerheid, en het vertrouwen dat het weer goed zou komen. Thuis, Nederland, waar alles geregeld is. Ik had nooit eerder zo’n diep gevoel van dankbaarheid ervaren voor de staat van onze infrastructuur. Ik wil maar zeggen: soms gebeurt er iets waardoor je alles anders gaat bekijken en ineens heel blij bent met iets dat er altijd al was. Omdat een mens, of in ieder geval ik, dit soort waardevolle lessen snel vergeet, geeft het leven je meerdere kansen om te leren. Afgelopen zomer stond weer een droomvakantie gepland. Ik had een sabbatical genomen van begin schooljaar tot kerst en met de zomervakantie erbij konden mijn man en ik een half jaar reizen. Het afscheidsetentje met de kinderen was al achter de rug; de spullen stonden klaar in de gang. Laat ik het vervolg samenvatten door te zeggen dat het sabbatical werd omgezet in ziekteverlof en dat mijn man en ik wel een half jaar hebben gereisd, maar dan metaforisch gezien, door de medische wereld. Gisteren zat ik bij de bedrijfsarts, om te bespreken of ik weer klaar was om les te geven. Ik vertelde dat ik even de klas in gegaan was om mijn mentorleerlingen te zeggen dat ik terugkwam, en dat ik meteen daarna de wc was ingedoken omdat ik moest huilen. Hij vroeg waarom en ik kwam niet veel verder dan ‘omdat ik dacht…ik ben er weer. Ze zaten ook allemaal zo lief te kijken.’ En toen wist ik het zelf ook weer. Ik ben nog niet de oude en zie op tegen de werkdruk, de stress rondom allerlei organisatorische veranderingen en de onvoorspelbaarheid van een klas. Ik ben bang dat ik focus mis en te emotioneel reageer als het tegenzit. Maar die school, dat is mijn plek. Werken met zo’n club vijftienjarigen, al die individuen die me nieuwsgierig maken en blijven uitdagen, vind ik het allermooist. En als ik dan hoor ‘Hééé mevrouw! Bent u er weer! We hebben u gemist!’ dan voelt dat net als toen met die gladde weg. Kom maar op, 2026.
